Johanna Pas

how much of human life is lost in waiting (Emerson)

Blog

Ik ben een slechte boekverkoper

21 januari 2014

Ik ben een slechte boekverkoper.

Veel mensen zullen dit niet willen beamen en toch is het zo. Daarom zal ik u uitleggen waarom.
Elke keer weer overvalt het me, als ik in de winkel sta en er komt iemand binnen die echt op zoek is naar een boek, iemand die duidelijk dat verlangen uitstraalt dat ik zo goed ken, de drang zich te laten meeslepen in dat magische ritueel van letters op papier die zich in je hoofd omzetten tot een heel universum, de kans dat dit misschien wel zo’n boek is dat je denken verandert…
Elke keer als ik iemand een boek kan verkopen, moet ik ertegen vechten, want elke keer zou ik het boek het liefst gratis meegeven.

Vooral als het zo gaat, kijk even mee:

Iemand struint urenlang rond tussen de boeken, raakt hier en daar een boekenrug aan, leest een achterflap, dwaalt zelfs af naar de poëzie, bladert er in een bundel, legt het boek netjes terug, en nog een, en nog een, denkt na, rekent misschien, drinkt eerst nog een koffietje, en komt uiteindelijk met één boek naar de kassa…

In dat boek zit een wereld, dat weten we allebei. Of we vermoeden het. Dus begin ik een praatje, over de keuze voor dit boek. Het waarom, het hoe. En tijdens dat korte gesprek spoelt in golven die drang door me heen, terwijl ik voorzichtig een blik werp op het binnenste van de klant en daar een smaak opvang, een verlangen ontwaar, of een behoefte. En ik denk aan een ander boek dan dat wat op de toonbank ligt, een boek dat geknipt zou zijn voor deze lezer. En wat ik wil zeggen, is: “Wacht, ik haal even een ander boek. Een boek dat je hebt aangeraakt, maar dat je teruggelegd hebt. Het is helemaal perfect voor jou. Het wil je hebben. Ik begrijp waarom je aarzelt. Je weet tenslotte niet wat je koopt, waar je die tien of twintig euro voor betaalt. Al wat je ziet is de buitenkant, en misschien is het boek een bedrieger. Maar ik weet dat het niet zo is. Het geeft je wat het belooft. Het zoekt jou. Ik wil je dat boek geven omdat ik weet – al kan je een boek natuurlijk nooit helemaal doorgronden – wat er zich in verschuilt…”

Dat doe ik niet, natuurlijk.

Om te beginnen is het gelukkig niet mijn boekhandel waarin ik werk, maar die van iemand met iets meer zakelijk inzicht. Toch is er nog een andere reden: ik wéét dat ik er niemand een plezier mee doe als ik onze boeken gratis weggeef.
Niet de auteur die er maanden, zo niet jaren, aan heeft geschreven, niet de uitgever en de redacteur die het hebben bijgeschaafd tot dit bijna perfecte eindproduct, niet de vormgever die dit boek verleidelijk genoeg heeft gemaakt om in het oog te springen tussen het overaanbod aan boeken, niet de distributeur die het boek tot bij ons heeft gebracht.
En ook niet de lezers die ik het gun om een keuze te moeten maken, om na lang aarzelen precies dat boek mee te nemen wat bij ze past. Want kiezen is het halve plezier.

En tot slot zou ik ook mezelf er geen plezier mee doen. Want in de prijs van dat boek zit mijn loon. En ik wil hier graag blijven werken, in dit magische paradijs van papier en letters, waarin een hele wereld verborgen zit, wat zeg ik, alle mogelijke werelden.

Ik ben een slechte boekverkoper, maar het valt gelukkig niemand op.

boekverkoper

5 reacties op “Ik ben een slechte boekverkoper”

  1. Het zijn je bibliotheekgenen die opspelen, beste Johanna. In die kleine wereldvreemde bibliotheek op Sint-Anneke waar we allebei jaren geleden hebben gewerkt kon je mensen die je al wat langer kende en die jouw smaak vertrouwden, rustig een boek in de hand stoppen zonder een heel business-model onderuit te halen. Alhoewel. Die merkwaardige bibliotheek bestaat al jaren niet meer. En jullie prachtige boekhandel na al die jaren nog wel….

  2. 🙂

  3. Ik denk dat jij net een heel goede boekenverkoper bent, Johanna. Met die instelling zoals je die beschrijft, straalt je liefde voor boeken van je af. En dat doet uiteindelijk verkopen.
    Maar ik begrijp je watervrees wel. Nu ik, na 25 jaar uitgeven bij reguliere uitgeverijen, ineens mijn eigen boeken ben gaan uitgeven en dus ook verplicht ben er zelf promotie voor te maken, voelt dat schaamteloos reclame maken voor mijn eigen boeken ook wel wat onwennig. Maar daar krijg je wel een heleboel voor terug in de vorm van gesprekken met je (potentiële) lezers.

  4. Hey Johanna, zelf vind ik dat je hiermee zegt dat je net wel een goede boekverkoper bent. Maar je bent inderdaad een nog betere ‘boekverzinner’. In de zin van:
    ‘Johanna Pas – boekverzinner – vertel haar jouw verhaal en ze verzint een passend boek’ 😉
    (en ja, ik kan het me perfect voorstellen, want toen ik een tijd terug een bepaald boek kocht, keek je naar me met een blik van: da’s niets voor jou 😉 )
    erg mooi geschreven. dat sowieso. x

  5. Passie voor het vak!
    (En het blinde monster van de crisis op de loer, om het hoekje van de toonbank met scherpe tanden en een kwijlende bek…)

Laat een reactie achter