{"id":2236,"date":"2013-05-14T23:42:50","date_gmt":"2013-05-14T21:42:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.johannapas.be\/core\/?p=2236"},"modified":"2013-05-14T23:55:08","modified_gmt":"2013-05-14T21:55:08","slug":"vertaalde-heksebrij","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/vertaalde-heksebrij\/","title":{"rendered":"Behekste vertalingen"},"content":{"rendered":"

Papierversnipperaar<\/strong><\/p>\n

Het gebeurt zelden, wat zeg ik, nooit, dat ik de behoefte voel om een boek te verbranden. Soms vind ik een boek dat ik gekocht heb niet zo erg goed, of sluit het niet aan bij mijn interesses van het moment – maar dan geef ik het weg, aan vrienden of aan de kringloopwinkel.<\/p>\n

Maar bij dit boek twijfel ik (en het gaat nog wel over hekserij). Als ik een papierversnipperaar had, dan wist ik het wel. Want ik kan het niet weggeven. Ik wil mensen niet opzadelen met hetzelfde surrealistische gevoel dat ik ervan kreeg, en ik wil het niet naar de kringloopwinkel brengen, want ook daar zou een argeloze koper kunnen denken: “H\u00e9, interessant, een kort overzicht van de hekserij, geschreven door een professor geschiedenis, dat wil ik lezen.” Al betaalt die argeloze lezer er maar 75 cent voor, dat is nog te veel voor deze onsamenhangende brij van woorden.<\/p>\n

Geen fout woord over Malcolm Gaskill, die het boek schreef: “Hekserij: een kort overzicht”. Het was ongetwijfeld een interessant – zij het misschien een beetje een hoogdravend – boek. Ik weet het niet. Het zou kunnen. De vertaler – die ik hier niet bij naam zal noemen – weet het waarschijnlijk ook niet, want het boek dat ze vertaald heeft, heeft ze volgens mij niet gelezen – of in elk geval niet begrepen. En als ze het begrepen heeft, dan is dat niet doorgedrongen tot in de vertaling.<\/p>\n

Ik heb alle begrip voor af en toe een kromme zin of een gokje hier en daar – ik weet hoe moeilijk het is om van een boek in de ene taal een even interessant boek in een andere taal te maken. Daarom duurde het een tijdje voor ik het opgaf en ophield met lezen. Aanvankelijk begon ik namelijk te twijfelen aan mijn verstandelijke vermogens: misschien was het te moeilijk, te academisch, misschien was ik moe of begreep ik het gewoon niet? Pas geleidelijk drong tot me door dat ik sommige zinnen terug moest vertalen naar het Engels en dat ik dan een gokje kon wagen wat ze betekenden…<\/p>\n

Daarom wil ik graag mijn ervaring delen in de hoop dat je zegt: nee, je bent niet gek, deze aaneenschakeling van correct gespelde woorden en netjes aan elkaar gebreide zinnen, is geen Nederlands. Een greep:<\/p>\n

“De oorlog tegen hekserij leidde tot het manipuleren van definities en het projecteren van beelden.” “Spotten over demonologie als rommel van de gedachten van voor de verlichting, een koortsachtige obsessie van gekke monniken en parano\u00efde prinsen, voedt het verlangen naar verhalen over rationele vooruitgang, maar dient nergens toe.”
\nH\u00e8?
\n“Tegen 1500 was de Kerk bang dat een gecorrumpeerde, clandestiene cultus betrokken was bij antichristelijke samenzwering.” “Nieuwe geleerdheid vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw leverde een frontale aanval op Murray, maar dit ging gepaard met waarschuwingen dat het kind niet met het badwater weggegooid moest worden.” “De typische culturele kracht van hekserij bestaat er echter uit dat het onderhoudend kan zijn, ook al wordt het elders geciteerd als een oorzaak van schade.” “Een route naar het gewenste monopolie van de waarheid was demonologie; het was een conceptueel contrast van doctrine, donker laat zien wat licht betekent, en een middel om opponenten te denigreren.”<\/p>\n

Het leek wel of ik in Google Translate was beland. Maar het stond er \u00e9cht, op papier, mooi gedrukt, in een nette lay-out, kortom een \u00e9cht boek, geen print-on-demand of zo. Een nette geloofwaardige uitgeverij heeft enkele duizenden euro’s gespendeerd aan deze vertaling, aan de rechten, aan de lay-out, de druk en de verdeling van dit boek. Boekhandelaars halen het in huis, verkopen het. Lezers kopen het… Terwijl het nergens over gaat.<\/p>\n

Ik ben je voorgegaan, en ik kan je zeggen: koop dit boek niet. Als je het echt wil lezen, lees het in het Engels of verlos me van mijn exemplaar.<\/p>\n

\"Hekserij<\/p>\n

Vervolg<\/strong><\/p>\n

Nadat ik mijn teleurstelling had gemeld aan de uitgever, stuurden zij me volgend bericht (wat me aangenaam verraste en me geruststelde: mensen kunnen dwalen, maar kunnen ook leren van hun fouten):<\/p>\n

“Geachte mevrouw Pas,<\/em>
\n U heeft ‘jammergenoeg’ gelijk dat de vertaling van dit boek ’te wensen overlaat’ en achteraf gezien hadden we nog veel strenger moeten zijn nadat we de vertaling hadden teruggezonden voor een grondige herziening.<\/em>
\n Het spijt ons dat het eindresultaat nog steeds ’te wensen overlaat’. We hebben hiervan geleerd en zijn gestopt met de wijze waarop deze vertaling tot stand is gekomen; we werken weer als vanouds met vertalers uit ons eigen bestand.<\/em>
\n Helaas bent u niet de enige die struikelt, diverse lezers en ook recensenten zijn u voorgegaan.<\/em>
\n Hartelijke dank dat u de moeite heeft genomen ons te berichten.”<\/em><\/p>\n

Daar ben ik ook blij om. Mijn hart is gelucht en ik weet nu weer hoe goed de meeste vertalers w\u00e9l hun werk doen en dat de meeste uitgevers beseffen dat ze niet op vertaalwerk en redactiewerk mogen besparen omdat ze anders de stiel bederven.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Papierversnipperaar Het gebeurt zelden, wat zeg ik, nooit, dat ik de behoefte voel om een boek te verbranden. Soms vind ik een boek dat ik gekocht heb niet zo erg goed, of sluit het niet aan bij mijn interesses van het moment – maar dan geef ik het weg, aan vrienden of aan de kringloopwinkel. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8pym5-A4","jetpack-related-posts":[{"id":2764,"url":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/boekverkoper\/","url_meta":{"origin":2236,"position":0},"title":"Ik ben een slechte boekverkoper","author":"Johanna","date":"21 januari 2014","format":false,"excerpt":"Ik ben een slechte boekverkoper. Veel mensen zullen dit niet willen beamen en toch is het zo. Daarom zal ik u uitleggen waarom. Elke keer weer overvalt het me, als ik in de winkel sta en er komt iemand binnen die echt op zoek is naar een boek, iemand die\u2026","rel":"","context":"In "tekst"","block_context":{"text":"tekst","link":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/category\/tekst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/januari-012-225x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":2456,"url":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/niezen-een-verhaal\/","url_meta":{"origin":2236,"position":1},"title":"Niezen – een verhaal","author":"Johanna","date":"28 augustus 2013","format":false,"excerpt":"of: Om een boek te lezen moet je de rug soms breken Johanna Pas (Dit verhaal verscheen eerder in de verhalenbundel Het experiment van Uitgeverij LaVita Publishing) Wat had ik m\u00f3\u00e9ten zeggen. Ze wilde niet bij mij zijn. Dat kon ik voelen aan de manier waarop ze haar hand op\u2026","rel":"","context":"In "tekst"","block_context":{"text":"tekst","link":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/category\/tekst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/mei-2013-009.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3034,"url":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/mieren-een-verhaal\/","url_meta":{"origin":2236,"position":2},"title":"Mieren – een verhaal","author":"Johanna","date":"29 maart 2016","format":false,"excerpt":"Mieren\u00a0\u2013 Johanna Pas Ik zit op de patio en kijk naar de mieren. Een\u00a0briesje\u00a0streelt mijn stramme schouders. De mieren lopen tussen de voegen, over en langs elkaar heen. Een ordeloze horde in een ordelijke stroom.\u00a0Van bovenaf lijkt het of er een lijn zit in wat ze doen, maar die is\u2026","rel":"","context":"In "tekst"","block_context":{"text":"tekst","link":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/category\/tekst\/"},"img":{"alt_text":"Mier - mjp","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/image-e1399743049608.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/image-e1399743049608.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/image-e1399743049608.jpg?resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":3459,"url":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/zinkend-schip\/","url_meta":{"origin":2236,"position":3},"title":"zinkend schip","author":"Johanna","date":"14 maart 2015","format":false,"excerpt":"Bibliotheek Sint-Anneke \u2020 2001 Ooit werkte ik in een bib. Je weet wel: zo'n gebouw vol boeken en - toch al - een handvol computers. Toen ik er begon was het nog een onafhankelijke bib, al wist ik wel dat ze dat - door een decreet van jaren eerder -\u2026","rel":"","context":"In "gedichten"","block_context":{"text":"gedichten","link":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/category\/gedichten\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/bib-sint-anna-300x213.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3043,"url":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/dictators\/","url_meta":{"origin":2236,"position":4},"title":"Dictators – voor wie ze zo wil noemen","author":"Johanna","date":"15 mei 2014","format":false,"excerpt":"Portugal leren begrijpen, les 3 'O, nee,' zei de vrouw in het Portugees, 'Salazar was goed,' en beende weg om de afwas te gaan doen. We hadden al meer dan een uur zitten praten. Ze hadden me uitgenodigd om bij hen koffie te komen drinken na het eten - ik\u2026","rel":"","context":"In "tekst"","block_context":{"text":"tekst","link":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/category\/tekst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/graffiti-espinho-4-300x224.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1862,"url":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/materialist\/","url_meta":{"origin":2236,"position":5},"title":"materialist","author":"Johanna","date":"7 januari 2013","format":false,"excerpt":"Ik ben een materialist. Ik hecht me aan Dingen. Ik wil dat ze hun maximale levensduur leven. Daarna leg ik me erbij neer dat ze eindig zijn. Niet eerder. Zo word ik in- en indroevig van slecht gemaakte dingen. Dingen die gemaakt zijn om te verkopen. Punt. Ze werken niet,\u2026","rel":"","context":"In "tekst"","block_context":{"text":"tekst","link":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/category\/tekst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.johannapas.be\/core\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/diversejanuari2013-012-300x224.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2236"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2236"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2243,"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2236\/revisions\/2243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannapas.be\/core\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}